Soğuk Algınlığı Nedir? Belirtileri ve Tedavi Yöntemleri

Soğuk Algınlığı Nedir? Belirtileri ve Tedavi Yöntemleri

Soğuk algınlığı, birkaç virüsün neden olduğu ciddi olmayan bir hastalıktır.

Virüs, Hasta Bir Kişiden Sağlıklı Bir Kişiye Nasıl Bulaşır?

Soğuk algınlığına sebep olan virüsler doğrudan temas veya damlacıklar yoluyla bulaşır ve doğrudan virüs bulaşması rinovirüsler için en etkili mekanizmadır. Virüsün bir kişiden diğerine bulaşması, kişinin hasta kişinin yanında geçirdiği süreye ve hastanın sahip olduğu virüs miktarına bağlıdır.

Dokunma yoluyla bulaşma birincil bulaşma yöntemidir. Virüs kontamine tükürük salgılarıyla hastadan başka bir kişiye eller yoluyla oradan da burun ve gözlere bulaşır. Virüs ciltte iki saat yaşayabilir ve soğuk algınlığı hastalarının %40 – %90’ında varlığı tespit edilmiştir ve rinovirüsler damlacıklar yoluyla bulaşır.

Soğuk Algınlığı Belirtileri Nelerdir?

Virüsün bulaşmasından soğuk algınlığı semptomlarının başlangıcına kadar kuluçka süresi 24 – 72 saat arasında değişmektedir. Belirtiler kişiden kişiye değişir ve şunları içerir:

l Burun akıntısı ve burun mukozası tıkanıklığı

l Tıkalı burun

Hapşırma

l Boğaz ağrıları

Çoğu durumda boğaz ağrısı hızla geçer. Soğuk algınlığı ve tıkanıklık, özellikle hastalığın başlangıcından sonraki ikinci ve üçüncü günlerde hastaların ana şikayeti olmaya devam eder. Dördüncü ve beşinci günlerde, diğer semptomların şiddeti azalırken öksürük ilk endişe haline gelir.

Soğuk algınlığı genellikle 3 – 7 gün sürer, ancak hastaların yaklaşık dörtte birinde iki hafta daha sürer. Soğuk algınlığı çocuklarda, kronik hastalığı olan kişilerde, bağışıklık sistemi bozuk olan kişilerde ve yetersiz beslenen kişilerde daha zor ve şiddetli olabilir.

Soğuk Algınlığının Nedenleri ve Risk Faktörleri Nelerdir?

Soğuk algınlığına neden olan birçok virüs vardır. Bunlar;

Soğuk algınlığına neden olan virüsler

Aşağıdaki virüsler soğuk algınlığına neden olur:

l Rinovirüs: Soğuk algınlığının %10 – 40’ına neden olur

l Respiratory syncytial virüs (RSV): Bu virüs türü, hastalık vakalarının %20’sine neden olur.

l Coronavirus: Coronavirüsler soğuk algınlığının %10’una neden olur.

Soğuk algınlığına benzer semptomlara neden olan virüsler

Bazı virüsler soğuk algınlığına benzer semptomlara neden olur, ancak genellikle zatürre veya aşağıdakiler dahil daha ciddi bir hastalık eşlik eder:

l Grip virüsleri

l Adenovirüsler

Parainfluenza

Bazı virüsler de soğuk algınlığına benzer semptomlara neden olur, ancak genellikle belirgin semptomların ortaya çıkmasına neden olmazlar ve sadece aşağıdakileri içeren yüksek bir ateş eşlik eder.

Ekovirüs

l Koksaki virüsü

Virüs Türleri Arasında Ayrımı Nasıl Yapabiliriz?

Parainfluenza çocukları etkilemez. Ayrıca respiratuar sinsityal virüs (RSV) hafif soğuk algınlığına neden olur. Tüm bunlar tek başına semptomlara göre tanımlanması ve ayırt edilmesi zordur. Soğuk algınlığına neden olan çoğu solunum yolu virüsü, tekrar virüse maruz kaldığında hastalığın tekrarlamasına neden olabilir, ancak bu durumda hastalık daha az şiddetlidir.

Rinovirüs ve parainfluenza sonbaharda ve ilkbahar sonlarında soğuk algınlığına, adenovirüsler, koronavirüsler ve respiratuar sinsityal virüsleri kış ve ilkbaharda soğuk algınlığına, ekovirüsler ve koksakivirüsler yaz aylarında soğuk algınlığına neden olur.

Rispiratuar sinsityal virüsü çok bulaşıcı bir virüstür ve virüs 37 santigrat derece sıcaklıkta yaklaşık bir saat hayatta kalsa da bu virüsle enfeksiyon genellikle damlacıklar yoluyla gerçekleşir. Semptom gelişen hastaların %90’ında virüs tükürükte bulunmaz, bu da virüsün öpüşme yoluyla bulaşmadığı inancına yol açar.

Soğuk Algınlığı İçin Risk Faktörleri Nelerdir?

Soğuk algınlığı geliştirme riskini artıran risk faktörleri şunları içerir:

l Bebekler

l Kış sezonu

l Sigara içmek

l Zayıflamış bağışıklık

Soğuk Algınlığının Komplikasyonları Nelerdir?

Soğuk algınlığının olası komplikasyonları şunlardır:

l Sinüzit

Sinüzite bakteriler neden olur ve soğuk algınlığı sonrası yetişkinlerin %0,5 – %2,5’inde görülür ve bilgisayarlı görüntüleme testlerinde bu enfeksiyonun soğuk algınlığı olan kişilerin %39’unda bir hafta sonra ortaya çıktığı gösterilmiştir.

Enflamasyonun karakteristik semptomları: cerahatli akıntı, baş ağrısı, kalıcı ateş.

l Akciğer iltihabı

Esas olarak solunum sinsityal virüs kontaminasyonu nedeniyle ortaya çıkar.

l Astım

Astım ataklarının yaklaşık %40’ı soğuk algınlığından kaynaklanır.

l Soğuk Algınlığı

Soğuk algınlığı olan hastaların çoğuna semptomlara dayalı olarak bir doktor tarafından teşhis konulabilir. Ancak doktor bakteriyel bir enfeksiyon olduğundan şüphelenirse enfeksiyon olmadığından emin olmak için göğüs röntgeni çekecektir.

Soğuk Algınlığı Nasıl Tedavi Edilir?

Soğuk algınlığı tedavisi genellikle hastalığın sadece belirti ve semptomlarını gidermeyi amaçlar.

Soğuk tedavi aşağıdaki ilaçları içerir:

l Antihistaminikler öksürük ve burun akıntısını hafifletebilir.

l Öksürük önleyici ilaçlar

l Genellikle sprey şeklinde olan burun tıkanıklığını gideren ilaçlar

l Soğuk algınlığını C vitamini içeren çinko tabletler ve şifalı bitkilerle tedavi etmenin soğuk algınlığı semptomlarının tedavisinde yararlı ve etkili olabileceği bir dizi araştırmada gösterilmiştir.

l Soğuk algınlığı tedavisinde etkili oldukları gösterilmediği için antibiyotiklere ihtiyaç yoktur.

l Antiviral tedavinin, anti-inflamatuar ilaçlarla birlikte olsun ya da olmasın, semptomları hafiflettiği ve hatta hastalığın seyrini kısalttığı gösterilmiştir.

Soğuk Algınlığı Nasıl Önlenebilir?

Soğuk algınlığını önlemenin yolları:

l Ellerinizi sabun ve suyla iyice yıkayın.

l Eller yıkanmıyorsa yüze ve gözlere dokunmaktan kaçının.

l Yüzeyleri periyodik olarak dezenfekte edin.

l Yeterince uyuyarak ve spor yaparak bağışıklık sistemini güçlendirin.